ĐBQH Phan Đức Hiếu: Muốn DNNN dẫn dắt tăng trưởng, phải bỏ tư duy tái cơ cấu đếm số lượng
Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đối mặt với nhiều thách thức mới, tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước (DNNN) đang trở thành vấn đề nóng được các nhà hoạch định chính sách và giới chuyên môn quan tâm. Gần đây, Đại biểu Quốc hội ĐBQH Phan Đức Hiếu đã đưa ra quan điểm mạnh mẽ, cho rằng việc tái cơ cấu DNNN trong giai đoạn mới cần thay đổi hoàn toàn tư duy, không còn là câu chuyện giảm số lượng doanh nghiệp thông qua sáp nhập, giải thể hay thoái vốn.
Thay đổi tư duy tái cơ cấu DNNN
Theo ĐBQH Phan Đức Hiếu, mục tiêu cốt lõi của tái cơ cấu DNNN phải hướng tới nâng cao hiệu quả hoạt động, năng lực cạnh tranh và phát huy vai trò dẫn dắt của khu vực kinh tế nhà nước. Quan điểm này được ông đề xuất theo tinh thần Nghị quyết 79 NQ TW của Bộ Chính trị, nhấn mạnh sự chuyển dịch từ số lượng sang chất lượng.
"Chúng ta không nên tiếp tục tập trung vào việc giảm số lượng DNNN như một mục tiêu riêng lẻ", ĐBQH Phan Đức Hiếu nhấn mạnh. "Thay vào đó, cần tập trung vào việc nâng cao hiệu quả hoạt động, năng lực cạnh tranh và đảm bảo DNNN thực sự đóng góp vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế."
Bảng so sánh tư duy tái cơ cấu DNNN cũ và mới
| Tư duy tái cơ cấu cũ | Tư duy tái cơ cấu mới |
|---|---|
| Tập trung vào giảm số lượng DNNN | Tập trung vào nâng cao hiệu quả hoạt động |
| Ưu tiên sáp nhập, giải thể, thoái vốn | Ưu tiên cải cách quản trị, nâng cao năng lực cạnh tranh |
| Xem DNNN như gánh nặng cho ngân sách | Xem DNNN như động lực dẫn dắt tăng trưởng |
| Đo lường thành công bằng số lượng DNNN giảm | Đo lường thành công bằng đóng góp vào GDP và tăng trưởng |
Bối cảnh tái cơ cấu DNNN hiện nay
Kể từ khi bắt đầu quá trình tái cơ cấu DNNN từ năm 2011, Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận. Tuy nhiên, theo ĐBQH Phan Đức Hiếu, quá trình này vẫn còn tồn tại những hạn chế khi tập trung quá nhiều vào việc giảm số lượng doanh nghiệp.
"Chúng ta đã đạt được mục tiêu giảm số lượng DNNN, nhưng hiệu quả hoạt động và năng lực cạnh tranh của nhiều doanh nghiệp vẫn còn hạn chế", ông nhận xét. "Đây là thời điểm cần thay đổi cách tiếp cận để thực sự phát huy tiềm năng của khu vực kinh tế nhà nước."
Thực trạng hoạt động của DNNN
- Tính đến cuối năm 2022, cả nước còn khoảng 575 DNNN (giảm từ hơn 1.000 doanh nghiệp năm 2011)
- Tỷ lệ DNNN có lợi nhuận đạt khoảng 70-75%
- Vốn hóa thị trường của các DNNN niêm yết chiếm khoảng 30-35% tổng vốn hóa thị trường
- Đóng góp vào ngân sách nhà nước từ khu vực DNNN vẫn còn khiêm tốn so với tiềm năng
Vai trò dẫn dắt của DNNN trong nền kinh tế
ĐBQH Phan Đức Hiếu nhấn mạnh rằng DNNN cần đóng vai trò dẫn dắt trong các ngành then chốt của nền kinh tế, đặc biệt trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 và chuyển đổi số.
"DNNN cần tiên phong trong việc ứng dụng công nghệ mới, đổi mới sáng tạo và phát triển các ngành công nghiệp mũi nhọn", ông đề xuất. "Chỉ khi nào DNNN thực sự mạnh về năng lực cạnh tranh và đổi mới sáng tạo, chúng ta mới có thể kỳ vọng vào vai trò dẫn dắt của khu vực kinh tế nhà nước."
Ngành chiến lược DNNN cần tập trung
| Ngành | Vai trò dẫn dắt | Thách thức |
|---|---|---|
| Năng lượng | Đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia | Chuyển dịch năng lượng sạch |
| Hàng không | Xây dựng hệ thống sân bay hiện đại | Nâng cao chất lượng dịch vụ |
| Hàng hải | Phát triển hệ thống cảng biển | Cạnh tranh với các cảng khu vực |
| Viễn thông | Phát triển hạ tầng số | Đổi mới công nghệ |
Giải pháp đề xuất
Để thực sự thay đổi cách tiếp cận tái cơ cấu DNNN, ĐBQH Phan Đức Hiếu đưa ra một số giải pháp cụ thể:
- Thay đổi cách đánh giá hiệu quả: Thay vì chỉ tập trung vào số lượng, cần xây dựng bộ chỉ số đánh giá toàn diện về hiệu quả hoạt động, năng lực cạnh tranh và đóng góp vào nền kinh tế.
- Cải cách quản trị doanh nghiệp: Tăng cường tự chủ cho DNNN, đồng thời nâng cao trách nhiệm giải trình của người quản lý.
- Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ: Khuyến khích DNNN đầu tư vào chuyển đổi số, phát triển công nghiệp 4.0.
- Tăng cường hợp tác với khu vực tư nhân: Phát triển hình thức liên doanh, liên kết để tận dụng thế mạnh của cả hai khu vực.
- Hoàn thiện khung pháp lý: Cập nhật các quy định pháp luật phù hợp với thực tế và xu hướng phát triển mới.
Kết luận
Quan điểm của ĐBQH Phan Đức Hiếu về việc thay đổi tư duy tái cơ cấu DNNN từ "đếm số lượng" sang "nâng cao chất lượng" là một định hướng quan trọng cho giai đoạn phát triển mới của nền kinh tế Việt Nam. Chỉ khi nào khu vực kinh tế nhà nước thực sự mạnh về hiệu quả hoạt động và năng lực cạnh tranh, chúng ta mới có thể kỳ vọng vào vai trò dẫn dắt của DNNN trong sự phát triển bền vững của đất nước.
Như ĐBQH Phan Đức Hiếu nhấn mạnh: "Tái cơ cấu DNNN không phải là mục tiêu cuối cùng, mà là phương tiện để nâng cao hiệu quả hoạt động và phát huy vai trò dẫn dắt của khu vực kinh tế nhà nước. Đây là sự thay đổi tư duy quan trọng mà chúng ta cần thực hiện trong giai đoạn mới."
#DoanhNghiệpNhàNước #TáiCơCấu #KinhTếViệtNam #ĐạiBiểuQuốcHội #PhanĐứcHiếu